Neuropterida

Neuropterida[1]
Ilustracja
Skrzydło żylenicy (Sialis fuliginosa)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Nadrząd

Neuropterida

Synonimy
  • Neuropteroidea
  • Neuroptera sensu lato
Systematyka w Wikispecies

Neuropterida – klad owadów holometabolicznych obejmujący sieciarki (Neuroptera s. str.), wielbłądki (Raphidioptera) i wielkoskrzydłe (Megaloptera)[2]. W języku polskim określany jest nazwą owady siatkoskrzydłe[3][a]. W tradycyjnej systematyce organizmów klasyfikowany w randze nadrzędu. Neuropterida są uważane za żywe skamieniałości.

Do Neuropterida zaliczono około 6500 współcześnie żyjących gatunków[4] owadów charakteryzujących się wyraźnym użyłkowaniem skrzydeł[5]. Większość prowadzi lądowy tryb życia. Larwy niektórych Neuropterida wtórnie przystosowały się do życia w wodzie[4].

Odcisk skrzydła †Allorapisma chuorum

Najbliżej spokrewnionym, siostrzanym taksonem siatkoskrzydłych są chrząszcze (Coleoptera)[6]. Siatkoskrzydłe i chrząszcze tworzą reliktową linię rozwojową owadów, której ewolucyjna historia sięga wczesnego permu. Największa różnorodność gatunków znanych z zapisów kopalnych pochodzi z mezozoiku. Wiele dobrze zachowanych okazów siatkoskrzydłych w postaci inkluzji w bursztynie odkryto w rejonie Morza Bałtyckiego. Opisano co najmniej 33 gatunki utrwalone w bursztynie bałtyckim[5].

Współczesne Neuropterida nie są tak silnie zróżnicowaną grupą jak chrząszcze. Najliczniejsze w gatunki są sieciarki (około 6000 gatunków). Wielbłądki i wielkoskrzydłe liczą odpowiednio około 210 i 300 gatunków. Wiele z nich to gatunki zanikające.

Obydwie grupy (siatkoskrzydłe i chrząszcze) są taksonem siostrzanym dla Mecopterida i Hymenoptera (błonkówki), z którymi wchodzą w skład kladu Holometabola.


Holometabola 


 Neuropterida



 Coleoptera (chrząszcze)





 Hymenoptera (błonkówki)



 Mecopterida (chruściki, motyle, wojsiłki, muchówki, pchły)




Ditaxis biseriata
Chauliodes pectinicornis

Rzędy

Uwagi

  1. Termin "siatkoskrzydłe" używany jest też jako synonim sieciarek

Przypisy

  1. Planipennia, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2010-11-01]  (ang.).
  2. Aspöck et al. Cladistic analysis of Neuroptera and their systematic position within Neuropterida (Insecta: Holometabola: Neuropterida: Neuroptera). „Systematic Entomology”. 26, s. 73-86, 2001. (ang.).  (pdf)
  3. Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. II. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2007, s. 273. ISBN 978-83-881470-7-4.
  4. a b Ulrike Aspöck. Phylogeny of the Neuropterida (Insecta: Holometabola). „Zoologica Scripta”. 31 (1), s. 51–55, 2002. DOI: 10.1046/j.0300-3256.2001.00087.x. (ang.). 
  5. a b M. S. Engel, D. A. Grimaldi. The Neuropterid Fauna of Dominican and Mexican Amber (Neuropterida: Megaloptera, Neuroptera). „American Museum Novitates”. 3587, s. 1–58, 2007. (ang.).  (pdf)
  6. Elisabeth Haring, Ulrike Aspöck. Phylogeny of the Neuropterida: a first molecular approach. „Systematic Entomology”. 29 (3), s. 415–430, 2004. DOI: 10.1111/j.0307-6970.2004.00263.x. (ang.). 
  • p
  • d
  • e
Rzędy owadów
Współczesne
Monocondylia
Dicondylia
Thysanura s. str.
uskrzydlone
staroskrzydłe
nowoskrzydłe
Polyneoptera
Dictyoptera
Paraneoptera
skrytoskrzydłe
Hymenopteroida
Neuropteroidea
Coleopterida
siatkoskrzydłe
Panorpida
Antiliophora
Amphiesmenoptera
Wymarłe