Royal Air Force

Royal Air Force
Godło
Państwo 22

 Wielka Brytania

Siły zbrojne

Brytyjskie Siły Zbrojne

Nazwa skrócona

RAF

Data utworzenia

1 kwietnia 1918

Znak rozpoznawczy

RAF roundel.svg

Proporzec

Air Force Ensign of the United Kingdom.svg

Motto

Per ardua ad astra

Najwyższe dowództwa
Cywilne

Karol III

Wojskowe

Michael Wigston

Multimedia w Wikimedia Commons

Royal Air Force (pol. Królewskie Siły Powietrzne[1]), RAF – siły powietrzne Wielkiej Brytanii utworzone 1 kwietnia 1918 roku na skutek połączenia Royal Naval Air Service i Royal Flying Corps jako pierwsze siły powietrzne na świecie, działające jako niezależny rodzaj sił zbrojnych. Royal Air Force brały udział zarówno w pierwszej, jak i w drugiej wojnie światowej, odegrały znaczącą rolę m.in. podczas Bitwy o Anglię.

Historia

Utworzenie

Królewskie Siły Powietrzne powstały 1 kwietnia 1918 (podczas I wojny światowej) z połączenia Royal Flying Corps i Royal Naval Air Service, stając się tym samym pierwszymi na świecie siłami powietrznymi niezależnymi od dowództwa lądowego lub marynarki wojennej[2]. W chwili powstania były najliczniejszymi siłami powietrznymi świata, liczącymi 230 000 personelu i 23 000 samolotów[3]. W okresie międzywojennym RAF brało udział w tłumieniu powstań w Somalilandzie i w Adenie[4]. W 1928 roku samoloty RAF wzięły udział w ewakuacji cywilów w Afganistanie[5].

W 1936 roku doszło do reorganizacji RAF, powstało: dowództwo myśliwskie (RAF Fighter Command), dowództwo bombowe (RAF Bomber Command) i dowództwo obrony wybrzeża (RAF Coastal Command)[6]. W okresie międzywojennym Royal Air Force przyjęło doktrynę strategicznego bombardowania[7].

II wojna światowa

Na początku II wojny światowej Królewskie Siły Powietrzne liczyły ponad 1900 samolotów i 193 tys. personelu[1]. Podczas tego konfliktu zbrojnego Królewskie Siły Powietrzne brały udział w realizacji zatwierdzonego w grudniu 1939 roku Planu Szkolenia Lotniczego Wspólnoty Brytyjskiej, w związku z którym szkoleni byli zarówno obywatele państw Wspólnoty Brytyjskiej, jak i m.in. mieszkańcy okupowanej przez III Rzeszę Europy i Stanów Zjednoczonych[8]. Łącznie szkolenie ukończyły 131 553 osoby, spośród których 42 110 dołączyło do RAF[8].

W trakcie bitwy o Anglię piloci RAF, uzyskując przewagę w powietrzu nad Luftwaffe uniemożliwili wykonanie operacji Lew Morski[9]. 20 sierpnia 1940 premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill skomentował w Izbie Gmin odpieranie nalotów Luftwaffe przez pilotów RAF w bitwie o Anglię słowami „Jeszcze nigdy tak wielu nie zawdzięczało tak wiele tak nielicznym”[10]. Podobnie na Malcie RAF uratowały tę ważną strategicznie wyspę przed zajęciem przez oddziały włoskie.

Samoloty RAF brały udział w bombardowaniu III Rzeszy (w tym m.in. w bombardowaniu Drezna i Hamburga)[11], a także w ochronie konwojów przez zwalczanie okrętów podwodnych i obrony wybrzeża[12][13].

Zimna wojna

Po zakończeniu II wojny światowej Królewskie Siły Powietrzne przeszły reorganizację[14]. RAF wniosły istotny wkład w moście powietrznym podczas radzieckiej blokady Berlina na przełomie 1948 i 1949 roku (dostarczając 394 509 ton zaopatrzenia w 65 857 lotach)[15]. W latach 1945–1993 na terytorium Niemiec stacjonowały Królewskie Siły Powietrzne w ramach Royal Air Force Germany[16]. Samoloty RAF brały udział w wojnie koreańskiej[17], wojnie wietnamskiej[18], kryzysie sueskim[19], operacjach przeciwpartyzanckich na Malajach[20], wojnie falklandzkiej[21] i w wojnie w Zatoce Perskiej[21].

Struktura organizacyjna

Naczelnym dowódcą Królewskich Sił Powietrznych jest Szef Sztabu Lotnictwa, jego przełożonym jest Szef Sztabu Obrony, zasiadający w Radzie Obrony[22]. Dowództwo RAF znajduje się w High Wycombe. W ramach RAF wyróżnia się 5 grup, odpowiedzialnych m.in. za logistykę, operacje na pierwszej linii frontu, szkolenie pilotów[22]. Częściami grup są skrzydła, jedno skrzydło składa się z około 3 eskadr lub wyspecjalizowanych jednostek[22]. RAF posiada łącznie 37 baz wojskowych na terytorium Zjednoczonego Królestwa, Gibraltaru, Cypru, Falklandów, Wyspy Wniebowstąpienia[22].

Wyposażenie

Samolot Zdjęcie Producent Typ Wersja Liczba[23] Uwagi
Samoloty
Lockheed Martin F-35 Lightning II British F-35B in flight near Eglin AFB in May 2014.jpg  Stany Zjednoczone Myśliwiec wielozadaniowy F-35B
FGR1
9[24] Planowane 48.
Eurofighter Typhoon Typhoon.f2.zj922.ff2006.arp.jpg  Niemcy
 Wielka Brytania
 Włochy
 Hiszpania
Myśliwiec wielozadaniowy F2
FGR4
T3
147 Zamówiono 160.
Boeing Sentry Boeing.e3-d.sentry.underside.arp.jpg  Stany Zjednoczone Samolot wczesnego ostrzegania AEW1 6
Boeing RC-135W Airseeker Boeing Airseeker R1 'ZZ664' (14578320571).jpg  Stany Zjednoczone SIGINT R1 1 Zamówiono 3.
Raytheon Sentinel Raf-sentinel-ZJ692-071023-27-16.jpg  Kanada Dowodzenie polem walki R1 5
Beechcraft Shadow Shadow R1 5(AC) Sqdn RAF Waddington this morning.jpg  Stany Zjednoczone Rozpoznanie (ISTAR) R1 5
Britten-Norman Islander RAF Northolt 2009 BN Islander CC2 RAF.jpg  Wielka Brytania Rozpoznanie elektroniczne CC2A 7
Diamond DA42 Twin Star Diamond da42 twin star hb-sdm riat 2010 arp.jpg  Austria Rozpoznanie (ISTAR) 3
BAe 125 Dominie.xs739.arp.jpg  Wielka Brytania Transport VIP CC3 5
BAe 146 QueensFlight.jpg  Wielka Brytania Transport VIP
transportowy
CC2
C3
2
2
Dwa używane BAe 146-200QC dodano w 2013 roku.
Lockheed Hercules (C-130J) Hercules C130J , Waddington - geograph.org.uk - 1139086.jpg  Stany Zjednoczone Taktyczny transportowiec C4
C5
13
10
Dwa C-130J-30 C4 #ZH876 i #ZH873 spisane ze stanu po uszkodzeniu w Iraku w 2007 i 2017 roku[25][26].
Airbus Atlas BZN OFFICIAL-20150227-215-047 (16484870307).jpg  Hiszpania Taktyczny transportowiec C1 20 Zamówiono 22.
Boeing Globemaster Royal Air Force C-17 August 2010.jpg  Stany Zjednoczone Strategiczny transportowiec C-17ER 8
Airbus Voyager AirbusVoyageratRIAT2011.jpg  Hiszpania Latająca cysterna/transportowy KC2
KC3
9
5
BAE Hawk HawkT2-ZK020.jpg  Wielka Brytania Szkolenie zaawansowane T1
T2
125
28
Short Tucano Short tucano t1 zf210 flying arp.jpg  Wielka Brytania Szkolenie podstawowe T1 82
Beechcraft King Air B200 Beechcraft b200 superkingair zk453 arp.jpg  Stany Zjednoczone Szkolny B200
200 GT
5
2
Przeszkolenie na maszyny wielosilnikowe.
Grob Vigilant Grob g109b vigilant t1 of raf at riat 2010 arp.jpg  Niemcy Szkolny T1 65
Grob Viking ZE625-Viking.jpg  Niemcy Szybowiec szkolny T1 81
Grob Tutor Grob G 115E EA-3.JPG  Niemcy Szkolny T1 94
Śmigłowce
Boeing Chinook Chinook hc2 za682 arp.jpg  Stany Zjednoczone Ciężki śmigłowiec transportowy HC2
HC2A
HC3
HC4
HC6

31
8
7
6
Zamówiono 14 HC6.
Westland Puma Raf puma xw236 arp.jpg  Wielka Brytania Średni śmigłowiec transportowy HC2 24 28 modernizowanych do standardu HC2.
AgustaWestland Merlin Ehi aw101 merlin zj123 arp.jpg  Wielka Brytania Średni śmigłowiec transportowy HC3
HC3A
21
6
25 zmodernizowanych trafi do Royal Navy.
Agusta A109E ZR322 RIAT Bthebest.JPG  Włochy Szkolny
Transport VIP
4
3
Westland Sea King Sea King HAR3 XZ585 at RIAT 2010 arp.jpg  Wielka Brytania Search and Rescue HAR3
HAR3A
20
Bell Griffin Bell 412EP Griffin HT1 of the RAF at RIAT 2010 arp.jpg  Kanada Treningowy
Szkolenie SAR
HT1
HAR2
12
4
Eurocopter Squirrel Dhfs eurocopter as.350bb squirrel ht1 arp.jpg  Francja Śmigłowiec szkolny HT1 38
BSL
MQ-9 Reaper MQ-9 Reaper in flight (2007).jpg  Stany Zjednoczone Bezzałogowy aparat latający 10
Suma 999

Stopnie wojskowe

Źródło: International Encyclopedia of Uniform Insignia[27]

Oficerowie

Kod NATO OF-10 OF-9 OF-8 OF-7 OF-6 OF-5 OF-4 OF-3 OF-2 OF-1
Wielka Brytania
Marshal of the Royal Air Force

UK-Air-OF10 infobox.svg

Air Chief Marshal

UK-Air-OF9 infobox.svg

Air Marshal

UK-Air-OF8 infobox.svg

Air Vice Marshal

UK-Air-OF7 infobox.svg

Air Commodore

UK-Air-OF6 infobox.svg

Group Captain

UK-Air-OF5 infobox.svg

Wing Commander

UK-Air-OF4 infobox.svg

Squadron Leader

UK-Air-OF3 infobox.svg

Flight Lieutenant

UK-Air-OF2 infobox.svg

Flying Officer

UK-Air-OF1A infobox.svg

Pilot Officer

UK-Air-OF1B infobox.svg

Marszałek polny Generał Generał broni Generał dywizji Generał brygady Pułkownik Podpułkownik Major Kapitan Porucznik Podporucznik

¹ Tylko podczas wojny oraz stopień honorowy

Podoficerowie i szeregowcy

Kod NATO OR-9 OR-7 OR-6 OR-4 OR-3 OR-2 OR-1
Wielka Brytania
Warrant Officer, Master Aircrew

British RAF OR-9.svgBritish RAF (Aircrew) OR-9.svg

Flight Sergeant, Flight Aircrew Sergeant

British RAF OR-7b.svgBritish RAF (Aircrew) OR-7.svg

Chief Technician

British RAF OR-7a.svg

Sergeant, Aircrew Sergeant

British RAF OR-6.svgBritish RAF (Aircrew) OR-6.svg

Corporal

British RAF OR-4.svg

Lance Corporal (na Pułk KSL)

British RAF OR-3.svg

Senior Aircraftman, Senior Aircraftman Technician

British RAF OR-2b.svgBritish RAF OR-2c.svg

Leading Aircraftman

British RAF OR-2a.svg

Aircraftman
Starszy chorąży sztabowy Chorąży Młodszy chorąży Sierżant Plutonowy Kapral Starszy szeregowy

Zobacz też

Przypisy

  1. a b RAF, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-12-31] .
  2. Glossary, nationalarchives.gov.uk [dostęp 2021-12-30]  (ang.).
  3. Leszek A. Wieliczko, Royal Air Force, „Lotnictwo” (10–11/2017), Magnum-X, czerwiec 2014, s. 46, ISSN 1732-5323.
  4. Royal Air Force, britannica.com [dostęp 2021-12-30]  (ang.).
  5. 1928, rafmuseum.org.uk [dostęp 2021-12-30]  (ang.).
  6. 1936, rafmuseum.org.uk [dostęp 2021-12-31]  (ang.).
  7. AndrewA. Barros AndrewA., MartinM. Thomas MartinM., The Civilianization of War: The Changing Civil–Military Divide, 1914–2014, Cambridge University Press, 9 sierpnia 2018, ISBN 978-1-108-42965-8 [dostęp 2021-12-31]  (ang.).
  8. a b British Commonwealth Air Training Plan, thecanadianencyclopedia.ca [dostęp 2021-12-31]  (ang.).
  9. „Jesteśmy winni pamięć pilotom, których Winston Churchill nazwał nielicznymi”. 80 lat od Bitwy o Anglię, tvn24.pl, 10 lipca 2020 [dostęp 2022-01-01]  (pol.).
  10. Jak wiele wiecie o bitwach II wojny światowej?, kultura.onet.pl, 9 listopada 2019 [dostęp 2022-01-01]  (pol.).
  11. „Niemcy na własnej skórze przekonali się co to znaczy wojna”, polskieradio.pl, 24 lipca 2013 [dostęp 2022-01-01] .
  12. Air Ministry and Admiralty: Coastal Command: Registered Files, discovery.nationalarchives.gov.uk [dostęp 2022-01-01]  (ang.).
  13. Battle of the Atlantic, history.co.uk [dostęp 2022-01-01]  (ang.).
  14. The RAF in the postwar years. The Royal Air Force in Germany 1945–1978, raf.mod.uk, 1979 [dostęp 2022-01-02] [zarchiwizowane z adresu 2021-09-25]  (ang.).
  15. J.W.R. Taylor, P.J.R. Moyes, Pictorial history of the R.A.F. Volume 3. 1945-1969. Nowy Jork: Arco, 1970 (ang.), s. 26.
  16. Royal Air Force In Germany 1945-1993, rafmuseum.org.uk [dostęp 2022-01-02]  (ang.).
  17. Coalition Air Werfare in the Korean War, media.defense.gov [dostęp 2022-01-02]  (ang.).
  18. The British Royal Air Force: Operations over Laos against the Ho Chi Minh Trail, 1962, wilsoncenter.org [dostęp 2022-01-02]  (ang.).
  19. 1956: Troubled waters: British RAF bombers over Suez, theguardian.com, 28 maja 2011 [dostęp 2022-01-02]  (ang.).
  20. J.W.R. Taylor, P.J.R. Moyes, Pictorial history of the R.A.F. Volume 3. 1945-1969. Nowy Jork: Arco, 1970 (ang.), s. 28–32.
  21. a b Brytyjczycy oddają go za darmo. Dla Polaków to i tak za drogo, geekweek.interia.pl, 13 maja 2020 [dostęp 2022-01-02]  (pol.).
  22. a b c d Royal Air Force, raf.mod.uk [dostęp 2022-01-29]  (ang.).
  23. House of Commons Hansard Written Answers, publications.parliament.uk, 25 lutego 2015 [dostęp 2015-06-06]  (ang.).
  24. ChrisCh. Bishop ChrisCh., Marham’s F-35 jets ‘ready to fly, ready to fight’, Eastern Daily Press, 10 stycznia 2019 [dostęp 2019-03-03]  (ang.).
  25. C-130 Accidents & Mishaps for the Royal Air Force, www.c-130.net [dostęp 2018-07-07]  (ang.).
  26. RAF utraciły w Iraku Herculesa.
  27. International Encyclopedia of Uniform Insignia Around the World – Royal Air Force. [dostęp 2013-05-04].

Linki zewnętrzne

  • Strona RAF-u (ang.)
  • Kobiety w siłach zbrojnych. royalmagazine.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-08)]. (ang.)
  • Samoloty w siłach RAF-u (galerie). royalmagazine.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-08)]. (ang.)
  • p
  • d
  • e
Siły powietrzne na świecie
Afryka
Ameryka Południowa
Ameryka Pólnocna
Australia i Oceania
Azja
Europa
Kontrola autorytatywna (osoba):
  • ISNI: 0000 0001 2164 6511
  • VIAF: 1528149198360774940003
  • LCCN: n80125861
  • GND: 34802-8
  • BnF: 13906255d
  • SUDOC: 028377761
  • NKC: xx0007999
  • J9U: 987007261904105171
  • WorldCat: lccn-n80125861
Encyklopedia internetowa:
  • Britannica: topic/The-Royal-Air-Force
  • Catalana: 0057153